Wanneer u samen met één of meerdere partners een onderneming start in de vorm van een maatschap, vennootschap onder firma (vof) of commanditaire vennootschap (cv), ontstaat een intensieve samenwerking waarin vertrouwen een belangrijke rol speelt. In de praktijk kunnen echter discussies ontstaan over bevoegdheden, winstverdeling, de dagelijkse gang van zaken of de beëindiging van de samenwerking.

In tegenstelling tot de besloten vennootschap (B.V.) of naamloze vennootschap (N.V.), waarbij veel afspraken zijn vastgelegd in statuten en de wet, kennen personenvennootschappen zoals de maatschap, vof en cv relatief weinig wettelijke regeling. Juist daarom is het van belang dat vennoten of maten hun onderlinge afspraken zorgvuldig vastleggen in een maatschapsovereenkomst of vennootschapscontract.

Een goed opgestelde overeenkomst biedt duidelijkheid over de rechten en verplichtingen van partijen en kan bijdragen aan het voorkomen van geschillen die de continuïteit van de onderneming in gevaar brengen.

Het belang van een maatschapsovereenkomst of vennootschapscontract

Bij personenvennootschappen kunnen vennoten of maten vergaande bevoegdheden hebben om namens de onderneming op te treden. Zonder duidelijke afspraken kan één vennoot de onderneming binden aan verplichtingen waar de overige vennoten niet achter staan. Ook kunnen onduidelijkheden ontstaan over de verdeling van werkzaamheden, investeringen of winst.

Een goed opgesteld vennootschapscontract beperkt dergelijke risico’s en creëert duidelijkheid voor alle betrokken partijen.

Belangrijke onderwerpen in een maatschapsovereenkomst of vennootschapscontract

Iedere personenvennootschap kent een eigen structuur, onderlinge verhouding en bedrijfsvoering. Het is daarom raadzaam om de overeenkomst af te stemmen op de specifieke situatie van partijen. In de praktijk komen de onderstaande onderwerpen regelmatig terug.

1. Inbreng van de vennoten of maten

In de overeenkomst wordt doorgaans vastgelegd welke bijdrage iedere vennoot of maat levert aan de onderneming. Daarbij kan gedacht worden aan een financiële inbreng, maar ook aan arbeid, kennis, goodwill, een netwerk of bedrijfsmiddelen. Daarnaast kunnen afspraken worden gemaakt over aanvullende stortingen of investeringen gedurende de samenwerking.

2. Bevoegdheden en vertegenwoordiging

Een belangrijk onderdeel van de overeenkomst betreft de vraag welke bevoegdheden de vennoten of maten hebben. Kan iedere vennoot zelfstandig overeenkomsten sluiten of is voor bepaalde besluiten toestemming van alle vennoten vereist?

Vaak wordt afgesproken dat voor belangrijke rechtshandelingen, zoals het aangaan van financieringen, investeringen boven een bepaald bedrag of het aannemen van personeel, gezamenlijke besluitvorming noodzakelijk is.

3. Winstverdeling en financiële afspraken

Ook de winstverdeling vormt regelmatig aanleiding voor discussie. In de overeenkomst kan worden vastgelegd op welke wijze winst en verlies tussen partijen worden verdeeld. Dat hoeft niet altijd gelijk te zijn; partijen kunnen bijvoorbeeld aansluiten bij de hoogte van de inbreng of de feitelijke werkzaamheden binnen de onderneming. Daarnaast kunnen afspraken worden gemaakt over voorschotten, kostenvergoedingen en privé-opnames.

4. Arbeidsongeschiktheid, overlijden en voortzetting

Het is verstandig om vooraf stil te staan bij situaties waarin een vennoot of maat tijdelijk of blijvend uitvalt. Denk bijvoorbeeld aan ziekte, arbeidsongeschiktheid of overlijden.

Zonder aanvullende afspraken kan het vertrek of overlijden van een vennoot verstrekkende gevolgen hebben voor het voortbestaan van de onderneming. In de overeenkomst kan daarom worden geregeld of en onder welke voorwaarden de overige vennoten de onderneming mogen voortzetten.

5. Toe- en uittreding van vennoten

In de praktijk verandert de samenstelling van een personenvennootschap regelmatig. Een vennoot kan willen uittreden of juist een nieuwe vennoot kan toetreden tot de onderneming.

Het is daarom verstandig om afspraken te maken over opzegtermijnen, waardebepaling van het aandeel van de uittredende vennoot en de voorwaarden waaronder toetreding van nieuwe vennoten mogelijk is.

6. Concurrentie-, relatie- en geheimhoudingsbedingen

Om de belangen van de onderneming te beschermen, worden in maatschapsovereenkomsten en vennootschapscontracten regelmatig concurrentie-, relatie- en geheimhoudingsbedingen opgenomen. Hiermee kan worden voorkomen dat een voormalig vennoot klanten benadert of vertrouwelijke bedrijfsinformatie gebruikt ten nadele van de onderneming.

Aan dergelijke bedingen wordt vaak een contractuele boete gekoppeld om naleving daarvan te bevorderen.

7. Geschillenregeling

Conflicten tussen vennoten of maten kunnen een grote impact hebben op de onderneming. Het is daarom verstandig om vooraf afspraken te maken over de wijze waarop geschillen worden opgelost.

Zo kan bijvoorbeeld worden bepaald dat partijen eerst mediation proberen voordat een procedure bij de rechter wordt gestart.

Vragen?

Heeft u vragen over uw maatschapsovereenkomst of vennootschapscontract, wilt u hulp bij het opstellen van een maatschapsovereenkomst of vennootschapscontract of bent u verwikkeld in een geschil tussen vennoten of maten? Neem dan contact op met Mateusz Banasiak, advocaat bij Van Diepen Van der Kroef Advocaten in Hoorn, via m.banasiak@vandiepen.com of via 0229 – 287 000.